[μουσική συλλογή] Inspirations... [vol. 5] [April]

*πρώτη δημοσίευση στις 26.04.2010 στο blog μου
Ο Απρίλιος ήταν ανέκαθεν ένας σημαντικός μήνας στη ζωή μου... Από την αρχή ως το τέλος του... Δεν πρόλαβα να ρωτήσω την μάνα μου αν το πρωταπριλιάτικο αστείο που έκανε του πατέρα μου εκείνον τον Απρίλιο του 1965 ήταν ότι «έσπασαν τα νερά», μπορεί και να ήταν, ξέρω όμως ότι το αστείο δεν κράτησε πάνω από 22 μέρες και ότι και τότε ήταν Πέμπτη 22 Απριλίου όταν έκανα για πρώτη φορά τον κόσμο ολόκληρο να ασχοληθεί με ... το άτομο μου! Από τότε πέρασαν πολλοί πολλοί Απρίληδες και ήταν όλοι τους –εξ’οσων θυμάμαι- πλήρεις γεγονότων και εμπνεύσεων, εν γένει χαρούμενοι αν και σκληροί καθώς πάντα υπήρχε μια σημαντική απόφαση που έπρεπε να παρθεί (όπως εκείνον τον Απρίλη που έπρεπε να οδηγήσω για τελευταία φορά τον πατέρα μου στο νοσοκομείο και πιστός στην εντολή του να «θάψω» μέσα μου αισθήματα και αντιδράσεις...).

[μουσική συλλογή] Inspirations... [vol. 4]

*πρώτη δημοσίευση στις 17.05.2010 στο blog μου
Καλημέρα και καλή βδομάδα... Ξεκινάω με γράψιμο... Πολύ γράψιμο... Γράψιμο για τα προς το ζην... Πρέπει άμεσα να ολοκληρώσω τα επικοινωνιακά εργαλεία που έχουν παραγγείλει κάποιοι πελάτες και πρέπει να είναι «στην τρίχα !!»... Έτσι, το μυαλό είναι προσηλωμένο κυρίως εκεί, στα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, στις ανάγκες τους... Παρέα μου στο γράψιμο η μουσική... Η μουσική που μου αρέσει... Δηλαδή, η καλή μουσική...

Μια τέτοια επιλογή καλής ροκ μουσικής, το Inspirations... [vol.4], θα σας δώσω και σήμερα, είναι μια από τις συλλογές που έφτιαξα για να ακούω είτε στο αυτοκίνητο για παρέα στις διαδρομές μου είτε στο γραφείο για παρέα στο γράψιμο μου.

[μουσική συλλογή] Inspirations... [vol. 3]


πρώτη δημοσίευση στις 02.12.2009
Ώρες ώρες, το μυαλό μας ακολουθεί παράξενες διαδρομές.
Ειδικά όταν υπάρχει πίεση...
Γιατί τότε υπάρχει και έμπνευση!!

Μια τέτοια διαδρομή σε ροκ μονοπάτια διάλεξα να μοιραστώ μαζί σας απόψε.
Μου προέκυψε ένα βράδυ μετά τις εκλογές της 4ης Οκτώβρη όταν η ένταση με την οποία έζησα την προεκλογική περίοδο, σε συνδυασμό με την ένταση που είχα στη δουλειά μου στην οποία προστέθηκε μια καινούργια συνεργασία αιχμής, βρήκε διέξοδο στην μουσική...

[μουσική συλλογή] Inspirations... [vol. 2]

πρώτη δημοσίευση στις 16.03.2008
Είχα υποσχεθεί από το Δεκέμβριο ότι το «Inspirations... [vol.1]» θα είχε και συνέχεια. Είχα ήδη ξεκινήσει να δουλεύω πάνω σε αυτή.Ώσπου...

Ώσπου, το Γενάρη (σημ. Ιαν. 2009) μια σειρά από απροσδόκητα περιστατικά ήρθαν και ακύρωσαν ξαφνικά όλη τη δημιουργικότητα μου. Λες και μια τεράστια γόμα άρχισε να κόβει βόλτες στο μυαλό μου σβήνοντας ότι όμορφο, καταργώντας αναμνήσεις και δημιουργικά ερεθίσματα, αφήνοντας πίσω κενό...

Και μετά ο Φλεβάρης, ένας μήνας έντονος, ένας μήνας με γεγονότα που με υποχρέωσαν να αναθεωρήσω πολλές από τις απόψεις που είχα για πρόσωπα και πράγματα.

[μουσική συλλογή] Inspirations... [vol. 1]

πρώτη δημοσίευση στις 18.12.2007
Δευτέρα βράδυ, έχω γυρίσει κουρασμένος από τη δουλειά, πλησιάζουν Χριστούγεννα (σημ. Δεκ. 2007) και κάτι μέσα μου μου λέει ότι φέτος ο Χριστός θα γεννηθεί δίπλα στο laptop, γενικά μια κατάσταση παράξενη...

...και ξαφνικά, βλέπω στο inbox να «φλασάρει» ένα PM από κάποιον πιτσιρικά από τη Θεσσαλονίκη: «kanoume allo ena ? sorry gia tin enoxlisi alla eida tis epiloges sou sto ''private affairs'' kai enthousiastika! ti tha eleges gia to volume ..?».

Ήταν μια κρύα χειμωνιάτικη νύχτα, ο αγέρας χτύπαγε τις τέντες με μανία, στα ορεινά χιόνιζε, μέσα στο σπίτι το άτομο προσπαθεί να ζεσταθεί με μια γουλιά (ή ίσως μερικές παραπάνω) Southern Comfort...

Αναστάσεως ημέρα, μέρα Λαμπρή...



Αναστάσεως ημέρα, λαμπρυνθώμεν Λαοί,
Πάσχα Κυρίου, Πάσχα.
Εκ γάρ θανάτου πρός ζωήν
καί εκ γής πρός ουρανόν, Χριστός ο Θεός.
Ημάς διεβίβασεν, επινίκιον άδοντας.



Καλή Λαμπρή λοιπόν να ξημερώσει για όλους, με το ψητό μας, το κόκκινο αυγό, τα κουλούρια, τα τραγούδια μας, τη χαρά και την αγάπη... Γιατί το Πάσχα των Ελλήνων είναι μέρα Λαμπρή...

Μεγάλο Σάββατο, η ανάσταση...



Η μυσταγωγία του τριημέρου πένθους για την ορθόδοξη κοινότητα ολοκληρώνεται το Μέγα Σάββατο, ημέρα της Ανάστασης. Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου ψάλλεται ο Εσπερινός της Ανάστασης, λεγόμενη και "Πρώτη Ανάσταση" και το τροπάριο «Ανάστα ο Θεός»...



Ἦχος βαρὺν
Ἀνάστα, ὁ Θεός, κρῖνον τὴν γῆν, ὅτι σὺ κατακληρονομήσεις ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι.


Ενδιαφέρον ιδιαίτερο, κειμενογραφικά και νοηματικά, έχουν και οι στίχοι του Ψαλμού που ακολουθεί, ανάμεσα στους οποίους παρένθετον είναι το τροπάριο...
Στίχ. Ὁ Θεὸς ἔστη ἐν συναγωγῇ Θεῶν, ἐν μέσῳ δὲ θεοὺς διακρινεῖ.
Ἀνάστα, ὁ Θεός, κρῖνον τὴν γῆν, ὅτι σὺ κατακληρονομήσεις ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι.

Μεγάλη Παρασκευή, ο θάνατος...



Η ζωή είναι στενά συνυφασμένη με τον θάνατο, ο θάνατος είναι η λύτρωση του μαρτυρίου, η επωδός της ζωής, καλής ή κακής, μακράς ή σύντομης, πλούσιας ή φτωχής... Γι'αυτό ο άνθρωπος, στον θάνατο, αναγνωρίζει και υμνεί την ζωή του, την καθημερινότητα του, το είναι του... Ως άνθρωπος, ως εικόνα και ομοίωση του θεού στον οποίο πιστεύει, τον οποίο λατρεύει...

Μεγάλη Πέμπτη, το μαρτύριο...



Η Μεγάλη Πέμπτη, η Σταύρωση, σηματοδοτεί το μαρτύριο του ανθρώπου, το σημείο εκείνο που η ζωή «αποχωρεί» προς τον θάνατο...



Η ελληνική παράδοση θέλει αυτό, το υπέρτατο μαρτύριο, να αντιμετωπίζεται στωικά, περήφανα, χωρίς οιμωγές, με πόνο βουβό, παρά τις ταπεινώσεις και τους εξευτελισμούς...



Έτσι, ο θάνατος που ακολουθεί το μαρτύριο δεν είναι πια πάθος, είναι λύτρωση, είναι υπόσχεση, είναι προσμονή της Ανάστασης...

Καλή Ανάσταση, καλό Πάσχα...

Θερμές και ειλικρινείς ευχές προς όλες και όλους...



Πιστεύω όλοι θα καταφέρουμε να ξεκουραστούμε μερικές μέρες, να αλλάξουμε παραστάσεις, να ξεφύγουμε από αρνητικές εμπειρίες... Το Πάσχα είναι η γιορτή της αγάπης, ας την προσφέρουμε απλόχερα, γιατί απλόχερα θα την λάβουμε... Καλή Ανάσταση, Καλό Πάσχα και εις το επανιδείν...

Τη Αγία και Μεγάλη Τετάρτη, ο Μυστικός Δείπνος...



«Το πρωί της Αγίας και Μεγάλης Τετάρτης τελείται η Θεία Λειτουργία και το απόγευμα γίνεται η Ακολουθία του Ευχελαίου και η τελετή του Νιπτήρος [φωτογραφία από την Μονή του Οσίου Λουκά Βοιωτίας, από το προσωπικό μου αρχείο], που είναι και ο Όρθρος της Μεγάλης Πέμπτης και αναφέρεται στο Μυστικό Δείπνο, οπότε και ψάλλεται το Κοντάκιο «Ότε οι ένδοξοι μαθηταί...»



Ότε οι ένδοξοι μαθηταί εν τω νιπτήρι του δείπνου εφωτίζοντο, τότε Ιούδας ο δυσσεβής, φιλαργυρίαν νοσήσας, εσκοτίζετο· και ανόμοις κριταίς σε τον δίκαιον Κριτήν παραδίδωσι. Βλέπε χρημάτων εραστά, τον δια ταύτα αγχόνη χρησάμενον· φεύγε ακόρεστον ψυχήν, την Διδασκάλω τοιαύτα τολμήσασαν. Ο περί πάντας αγαθός, Κύριε, δόξα σοι.

Συνεπής στην από Μεγάλης Δευτέρας συζήτηση μας επέλεξα να μοιραστώ μαζί σας απόψε δύο ερμηνείες του κοντακίου, απο τον Παλαιό Χορό των Κωνσταντινουπολιτών, την πρώτη αργή και μακρού χρόνου, την δεύτερη σύντομη, γρήγορη, αμφότερες όμως αποδίδουσες την κατάνυξη και ταυτόχρονα τη μεγαλοπρέπεια που εκπέμπονται από το Πατριαρχικό ύφος της Βυζαντινής μουσικής.

Καλή Μεγάλη Εβδομάδα, Καλή Ανάσταση, Καλό Πάσχα...

Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη...

Μπορεί η μουσική, η ποίηση, το μέλος, να είναι αποκομμένα από τους ανθρώπους, τους πιστούς;; Όχι δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι... Γιατί η υμνολογία της εκκλησίας μας δεν είναι παρά κομμάτι από την καθημερινότητα μιας εποχής, κομμάτι που διασώθηκε γιατί οι άνθρωποι αναγνώρισαν την κάποια αξία του και μπόρεσαν να το μεταφέρουν από γενεά σε γενεά παντρεύοντας το με τα μουσικά τους ερεθίσματα. Σήμερα Μεγάλη Τρίτη η εκκλησία μας υποδέχεται μια τέτοια σύνθεση στίχων και μελωδίας, το περίφημο ποίημα της μοναχής Κασσιανής που μελοποιήθηκε σε δοξαστικό τροπάριο σε ήχο πλάγιο τέταρτό.

Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις, περιπεσοῦσα γυνή,
τὴν σὴν αἰσθομένη Θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν,
ὀδυρομένη μύρα σοι, πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει.
Οἴμοι! λέγουσα, ὅτι νύξ μοι ὑπάρχει, οἶστρος ἀκολασίας,
ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος, ἔρως τῆς ἁμαρτίας.
Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων,
ὁ νεφέλαις διεξάγων, τῆς θαλάσσης τὸ ὕδωρ·
κάμφθητί μοι, πρὸς τοὺς στεναγμοὺς τῆς καρδίας,
ὁ κλίνας τοὺς οὐρανούς, τῇ ἀφάτῳ σου κενώσει·
καταφιλήσω τοὺς ἀχράντους σου πόδας,
ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν, τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις·
ὧν ἐν τῷ Παραδείσῳ, Εὔα τὸ δειλινόν,
κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη.
Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη, καὶ κριμάτων σου ἀβύσσους,
τίς ἐξιχνιάσει, ψυχοσῶστα Σωτήρ μου;
Μή με τὴν σὴν δούλην παρίδῃς, ὁ ἀμέτρητον ἔχων τὸ ἔλεος.

Επέλεξα απόψε δύο διαφορετικές ερμηνείες του. Η πρώτη, μαγευτική, μονοφωνική ψαλμωδία από τον Θρασύβουλο Στανίτσα, Άρχοντος Λαμπαδαρίου της Μεγάλης τοῦ Χριστού Εκκλησίας, σε ηχογράφηση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο στις 16-4-1957. Ακολουθούν τα δύο μέρη της ηχογράφησης.





Αργή, κατανυκτική η ερμηνεία αυτή, αναδεικνύει τον μυστικό, ικετευτικό χαρακτήρα της Βυζαντινής μουσικής και συνδυάζεται με την προσευχή και το λιτό ύφος χωρίς τις ρινοφωνίες, τους άσκοπους ανατολισμούς και τα «αναμετζίδικα» ποικίλματα που μασκαρεύουν την ψαλμωδία!!

Είπαμε όμως και στην αρχή, η υμνολογία της εκκλησίας μας ήταν, είναι, κομμάτι της καθημερινότητας, άρα ο στίχος, η ψαλμωδία, έδενε πολλάκις με την μουσική, την χορωδία, είδος πιθανότατα αρχαιοελληνικής προέλευσης και σίγουρα ευρωπαϊκής (δυτικής αλλά και ρωσικής, προμεσαιωνικής αλλά και μεσαιωνικής) επιρροής.

Ως απότέλεσμα η άψογη ερμηνεία του τροπαρίου της Κασσιανής που ακολουθεί, άψογη εκτέλεση του τροπαρίου της Κασσιανής σε μουσική του Θεμιστοκλή Πολυκράτη, που θεωρείται ο παραγωγικότερος Έλληνας συνθέτης πολυφωνικής εκκλησιαστικής μουσικής, σε ερμηνεία από πολυφωνική χορωδία υπό τη διεύθυνση του Παναγιώτη Μαρίνου, την Μεγάλη Τρίτη στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ζακύνθου. Ακολουθούν και εδώ τα δύο μέρη της ηχογράφησης.





Επέλεξα σήμερα λοιπόν, να τοποθετήσω «απέναντι» δύο εκφράσεις του ιδίου πράγματος, την αυθεντική βυζαντινή μονοφωνία και την επίσης αυθεντική ελληνική πολυφωνία, για να δείξω αυτό που έγραψα και πιστεύω εκ βαθέων, ότι δεν είναι η έκφραση που δυναμώνει και αναδεικνύει την πίστη, αλλά η πίστη που δυναμώνει και αναδεικνύει την έκφραση...

Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη, καὶ κριμάτων σου ἀβύσσους, τίς ἐξιχνιάσει, ψυχοσῶστα Σωτήρ μου; Καλή Μεγάλη Εβδομάδα, Καλή Ανάσταση, Καλό Πάσχα...

Τον Νυμφώνα σου βλέπω...



Η βυζαντινή μουσική -όπως την έχω κατανοήσει συν τω χρόνω- αναδεικνύει τις φωνητικές χροιές αποδίδοντας τους ρόλο μουσικών οργάνων...

Είναι -με τη δική μου σκέψη- ένα σύνολο φωνών, ένα σύνολο φωνητικών εκφράσεων, ένα σύνολο αποχρώσεων, που διακρίνεται για την μελωδία και την καθαρότητα του λόγου, καμία σχέση δηλαδή με αυτό που θα ζήσουμε και φέτος σε πλείστες των εκκλησιών -ειδικά σε μητροπολιτικούς ναούς- όπου χορωδίες ψαλτών θα συναγωνίζονται αλλήλους στην ιερά τέχνη του μακρόσυρτου αμανέ (πατέρα συγχωρεμένε κατανοείς τι γράφω, αν διαβάζεις από κει ψηλά...).

Είναι δε η βυζαντινή μουσική, φρονώ, μια φυσιολογική εξέλιξη του αρχαιοελληνικού λατρευτικού μέλους, τα αρχαία ελληνικά κείμενα που σώζονται το μαρτυρούν, επιτάσσουν επίσης την ποικιλία των φωνών και την καθαρότητα στην εκφορά του λόγου.

Αρέσκομαι να ακούω βυζαντινή μουσική, όχι στους ανωτέρω περιγραφόμενους «οίκους εμπορίου», αλλά κατά μόνας, εν «εκκλησίαις», δηλαδή εκεί όπου πραγματικά μπορώ να ευλογήσω τον θεό που πιστεύω.

Φέτος λοιπόν, καθημερινά και όλη την Μεγάλη Εβδομάδα, θα προσπαθήσω να βρω στο YouTube και να μεταφέρω εδώ επιλογές από την Ορθόδοξη Χριστιανική Υμνολογία που επεξηγούν και στηρίζουν τις παραπάνω σκέψεις, ήχους και φωνές που μου θυμίζουν τις ψαλμωδίες που έχω ακούσει σε μοναστήρια, μέσα στην υποβλητική νύχτα, όλα αυτά τα χρόνια που αναζητώ τον τρόπο να βιώσω το νόημα και όχι τον τύπο της πίστης...

Λάμπρυνον μου την φωνήν της ψυχής φωτοδότα και σώσον με... Καλή Μεγάλη Εβδομάδα, Καλή Ανάσταση, Καλό Πάσχα...

Μα γιατί το τραγούδι να 'ναι λυπητερό...

...με μιας θαρρείς κι απ' την καρδιά μου ξέκοψε
κι αυτή τη στιγμή που πλημμυρίζω χαρά
ανέβηκε ως τα χείλη μου και με 'πνιξε
φυλάξου για το τέλος θα μου πεις...


Ο ρεμπέτης ροκάς, ή ο ροκάς ρεμπέτης, Νίκος Παπάζογλου αποχώρησε ησύχως σήμερα, νικημένος από τον καρκίνο. Πρέπει μάλλον να είπε κι ένα τελευταίο «θα πάω κι ας μου βγει και σε κακό...» πριν φύγει, αν και αυτό δε θα το μάθουμε ποτέ. Θα τον θυμόμαστε πάντα, γνήσιο εκφραστή της χαρμολύπης, στοιχείου ζωτικού της ιστορίας μας, της παράδοσης μας: ο (σωστός) Έλληνας βρίσκει πάντα τη λύπη μέσα σε αυτά που τον κάνουν να χαίρεται, αναζητά τη χαρά σε αυτά που τον θλίβουν, γελά και κλαίει συνάμα, κάνει τραγούδι το μοιρολόι, κάνει το θάνατο γλέντι, γιορτή..!!

Ο Νίκος Παπάζογλου ήταν ένας από τους ανθρώπους, τους Έλληνες, που έκανε αυτό το συναίσθημα στίχο και μουσική... Πολλοί, άλλος νωρίτερα άλλος αργότερα, τον αγαπήσαμε, μάθαμε να βρίσκουμε εμάς στη μουσική του, μάθαμε να περιμένουμε το κάτι καινούργιο που θα μας έδινε... Σήμερα, η καθημερινότητα μας φτώχεψε, άξαφνα, πολύ... Ο πολιτισμός μας πάλι -ευτυχώς- όχι, η μουσική που μας άφησε παρακαταθήκη θα μας συντροφεύει στο διηνεκές... Αντίο...

[μουσική συλλογή] On a given night...

πρώτη δημοσίευση στις 18.03.2010
Κάποια νύχτα... μια συγκεκριμένη νύχτα... μήνυμα... «ξέρεις... αντιγράφεις αυτό που έκανα... γιατί;;»... «εσύ αντιγράφεις !! εγώ που να ξέρω;;»... ήταν η αρχή... αρχικά το συναίσθημα έβαζε κανόνες εμπλοκής... σύντομα η λογική έβαλε στην πρώτη θέση τη συναίνεση, τη συζήτηση, τη διπλωματία... υποχώρησε... «είναι καλύτερο να τα κάνουμε ένα, θα έχουμε καλύτερο αποτέλεσμα !!»... «ναι, αλλά το ένα αυτό θα το έχουμε μαζί !!»... δέχτηκε... κάπως ασυναίσθητα, αυθόρμητα, σημασία έχει πως δέχτηκε... ήταν ένα παράξενο παιχνίδι της μοίρας... μια διαδρομή που τώρα άρχιζε...

Αποφάσισε να προχωρήσει χωρίς να σκεφτεί παραπάνω, αποφάσισε ότι θα πήγαινε ως εκεί που θα υπήρχε δρόμος, καλύτερα ως εκεί που θα μπορούσε να ανοίξει δρόμο... εξάλλου ήταν δύο μισά, από τη μια η σπιρτάδα, ο ενθουσιασμός, η αποκοτιά, από την άλλη η εμπειρία, η σιγουριά, η ήρεμη δύναμη, δυο μισά που συμπλήρωναν το ένα το άλλο... ήταν φανερό στις συζητήσεις, τους διαλόγους, τις συμπεριφορές, αυτή -θρασίμι σκέτο- ξεκίναγε διαδρομές με την αποκοτιά της, σίγουρη πως αυτός θα ήταν εκεί να την προφυλάξει, να την καλύψει, αυτός μπορεί να τσαντιζόταν, στο βάθος όμως έβρισκε ζωή και ενδιαφέρον στο όλο «παιχνίδι», το επιζητούσε...